Roopa Gururaj Column: ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ ವಿವರಿಸುವ ಕಾಕಭುಶುಂಡಿ-ಗರುಡ ಸಂವಾದ

ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಮಾತು

ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ, ಅಹಂಕಾರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ದಾಗ ಆ ಜ್ಞಾನವು ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದ ಉತ್ತರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗರುಡ ಮತ್ತು ಕಾಕಭುಶುಂಡಿಯ ಸಂವಾದವು ನಮಗೆ ಇದನ್ನೇ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ (ಚೌಪಾಯಿ):

ರಾಮ ಹಿತೂ ನಿಜ ಗುರುವಹಿ ಬಿಚಾರಿ | ಬಂದಉಂ ಚರಣ ಹರಷು ಉರ ಧಾರಿ ||

ಬಿಹಗರಾಜ ಸುನು ಉಮಾ ಪ್ರೀತಿ ಅತಿ | ಭಕ್ತಿ ಪ್ರತಾಪ ಜಾನ ಬಕಪತಿ ||

ಅಂದರೆ, ರಾಮನ ಹಿತೈಷಿಯಾದ ನಿಜ ಗುರುವಿನ ಚರಣಗಳಿಗೆ ನಾನು ಹರ್ಷದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಉಮೆಯೇ ಕೇಳು, ಪಕ್ಷಿರಾಜನಾದ ಗರುಡನಿಗೆ ಪರಮ ಭಕ್ತನಾದ ಕಾಕಭುಶುಂಡಿಯು ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಾಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

ಪಕ್ಷಿರಾಜನಾದ ಗರುಡನು ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನ ವಾಹನ. ರಾಮ-ರಾವಣರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೇಘನಾದನು ಶ್ರೀರಾಮನ ಮೇಲೆ ನಾಗಪಾಶವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ರಾಮನನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಪಕ್ಷಿರಾಜನಾದ ಗರುಡನು ಬರುತ್ತಾನೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Roopa Gururaj Column: ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ: ಹನುಮ- ಭರತ ಸಂವಾದ

ಗರುಡನು ಹಾವುಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ರಾಮನನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗರುಡ ನಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಶಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ- ‘ನನ್ನ ಪ್ರಭುವಾದ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವೇ ಈ ರಾಮನಾಗಿ ದ್ದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾವಿನ ಪಾಶಕ್ಕೆ ಅವನು ಸಿಲುಕುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಇವನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ?’.

ಈ ಅಹಂಕಾರ ಮಿಶ್ರಿತ ಸಂಶಯವು ಗರುಡನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮದೇವ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಬಳಿ ಹೋದರೂ ಸಮಾಧಾನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಿವನು ಅವನನ್ನು ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಕಭುಶುಂಡಿ ಎಂಬ ಕಾಗೆಯ ಬಳಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಗರುಡನು ಕೇವಲ ಕಾಗೆಯ ಮುಂದೆ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಕಭುಶುಂಡಿಯು ಗರುಡನಿಗೆ ರಾಮನ ಅನಂತ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಯನ್ನು ಮೀರಿದ ‘ಭಕ್ತಿ’ಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಗರುಡನ ಮೋಹದ ಪರದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ.

ಗರುಡನು ತಾನು ಭಗವಂತನ ವಾಹನ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿzಗ ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯ ಗೋಚ ರಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಪದವಿ, ಅಂತಸ್ತು ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ರೂಪವಿಲ್ಲ. ಕಾಗೆ ಯಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವಿಯಿಂದಲೂ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು.

ನಮಗಿಂತ ಕಿರಿಯರಿಂದ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದಲೂ ಕಲಿಯುವ ವಿನಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರ ಬೇಕು. ತರ್ಕಕ್ಕೆ ನಿಲುಕದ್ದು ನಂಬಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕುತ್ತದೆ. ಗರುಡನು ತರ್ಕ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ ಸೋತನು, ಆದರೆ ಶರಣಾದಾಗ ಅವನಿಗೆ ದರ್ಶನವಾಯಿತು.

ಅಂತೆಯೇ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಂಶಯಗಳು ಕಾಡುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಆ ಸಂಶಯ ಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸಬಾರದು. ನಾವು ಯಾರ ಮುಂದೆ ತಲೆಬಾಗುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವು ದಕ್ಕಿಂತ, ಎಷ್ಟು ವಿನಯದಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಿದರೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣದಲ್ಲೂ ನಮಗೆ ಗುರುವಿನ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂಬಿಕೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸತ್ಯಗಳು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ. ನಮಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿ ಯಿಂದ ಎದುರಿಸಲು ಹೋದಾಗ ನಾವು ಸೋಲಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆ ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಯೂ ಒಂದು ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟರೆ, ನಮಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ದಾರಿಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಬುದ್ಧಿಯು ನಮಗೆ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಒಬ್ಬ ನಂಬಿಕಸ್ತ ಮನುಷ್ಯರಾಗೋಣ. ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವದಲ್ಲಿ, ವಿನಯದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ನಾವು ಅರಿತಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಣಾಮದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ...