ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ: ಸಂಧಾನಕಾರನಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಾತ್ರ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯೇ ಅಥವಾ ಆಯ್ಕೆಯೇ?

ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌: ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ (US-Iran) ನಡುವಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕದನ ವಿರಾಮವು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಜಯದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (Pakistan)ದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಷರೀಫ್ (Shehbaz Sharif) ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಅಸಿಮ್ ಮುನೀರ್ (Asim Munir) ಅವರಿಗೆ ಈ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಾರಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ತೈಲವನ್ನು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಯುದ್ಧ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತೈಲ ದರ ಶೇ. 20 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಭೀತಿಯಿತ್ತು. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

ದಾವಣಗೆರೆ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಉಪ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕ್ಷಣಗಣನೆ; ಸಿದ್ಧತೆ ಹೇಗಿದೆ?

ಅಲ್ಲದೆ, ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ 50 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮೂಲದವರಿಂದ ಬರುವ ಹಣದ ಹರಿವಿಗೂ ಇದರಿಂದ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಐಎಂಎಫ್ (IMF) ನೆರವಿನ ಮೇಲೂ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿತ್ತು.

ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಒತ್ತಡ ಕೂಡ ಈ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಇಚ್ಛಿಸದ ಅಮೆರಿಕ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ (IRGC) ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜನರಲ್ ಮುನೀರ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜೆಡಿ ವ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ನಡೆಸಿದ ರಹಸ್ಯ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಗುಪ್ತಚರ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಈ ಪಾತ್ರವು ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿರುವ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ನಾಯಕರಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇದು ಕೇವಲ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಅಮೆರಿಕದ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಜೂಜಾಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕದನ ವಿರಾಮ ವಿಫಲವಾದರೆ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಂತವಾಗಿದೆ.