Vishweshwar Bhat Column: ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಎಂಬ ಹೂವಿನ ಕುರಿತು

ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತವಾದ ‘ಪ್ರೋಟಿಯಾ’ (Protea) ಹೂವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃ ತಿಕ ಅನನ್ಯತೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಚೇತನದ ಪ್ರತೀಕ.

ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಹೂವು ‘ಪ್ರೋಟಿಯೇಸಿ’ (Proteaceae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಕುಟುಂಬ ವು ಸುಮಾರು 300 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಂತೆ. ಅಂದರೆ, ಇದು ಡೈನೋಸಾರ್‌ಗಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿದೆ! ಈ ಹೂವಿಗೆ ‘ಪ್ರೋಟಿಯಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದ ಸಮುದ್ರ ದೇವನಾದ ‘ಪ್ರೋಟಿಯಸ್’ನಿಂದ.

ಪ್ರೋಟಿಯಸ್ ದೇವನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಹೂವುಗಳು ಸಹ ನೂರಾರು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರೂಪ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಇದಕ್ಕೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿದೆ.

1976ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ‘ಪ್ರೋಟಿಯಾ’ವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವು ದಲ್ಲದೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ‘ಪ್ರೋಟಿಯಾಸ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ರೀಡಾಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಶಾವು ಎಂಬ ಆನೆ ನೆನಪು

ಪ್ರೋಟಿಯಾ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ‘ಪ್ರೋಟಿಯಾ’ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದುದು. ಇದು ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಕುಟುಂಬದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹೂವು. ಇದರ ವ್ಯಾಸವು ಸುಮಾರು 12 ಇಂಚು ಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕಪ್ ಅಥವಾ ಬೌಲ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ದಳಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ‘ಬ್ರಾಕ್ಟ್ಸ್’ (Bracts) ಎಂಬ ಎಲೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಇವು ಗುಲಾಬಿ, ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಕಿಂಗ್ ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಗಿಡಗಳು ತುಂಬಾ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟು. ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನವನ್ನೂ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಪ್ರೋಟಿಯಾಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ‘ಫೈನ್ಬೋಸ್’ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೇಪ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಸ್ಯವೈವಿಧ್ಯದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಇವು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಲ್ಲದ, ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣ ಹೊಂದಿದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯು ತ್ತವೆ. ಪ್ರೋಟಿಯಾಗಳ ಜೀವನಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನ ನಂತರ ಬೂದಿಯಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬೀಜಗಳು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಂಕಿಯು ಹಳೆಯ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ, ಹೊಸ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಿಗು ವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಮರುಜನ್ಮದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದು ಪರಿಮಳ ಯುಕ್ತ ಪ್ರೋಟಿಯಾ. ಇವು ಮಧುರವಾದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಶುಗರ್‌ಬಶ್.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಕರಂದವಿರುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ಈ ಮಕರಂದ ವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೇ ಮತ್ತೊಂದು ಪಿನ್-ಕುಶನ್ ಪ್ರೋಟಿಯಾ. ಇವು ನೋಡಲು ಪಿನ್ ಚುಚ್ಚಿದ ದಿಂಬಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಹೂವುಗಳು ಪರಿಸರದ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ಹೇರಳವಾದ ಮಕರಂದವು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ ಹಕ್ಕಿ ಅಥವಾ Sugarbirds) ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮಕರಂದ ಕುಡಿಯು ವಾಗ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ‘ಕರ್ಸ್ಟನ್ ಬಾಷ್’ ಸಸ್ಯೋ ದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಿಯಾಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬರುತ್ತಾರೆ.

ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಬಾಡುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರು ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ. ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೂವು ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಸಂಕೇತ. ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ (ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲೂ) ಬದುಕುಳಿಯುವ ಇದರ ಗುಣ ಮಾನವನ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸರಕಾರ ಇವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಪ್ರೋಟಿಯಾ ಹೂವು ಕೇವಲ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಿಸರ್ಗದತ್ತ ಕೊಡುಗೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಆ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲೂ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗದೇ ಪುನಃ ಚಿಗುರುವ ಇದರ ಗುಣವು ನಮಗೆ ಸದಾ ಆಶಾವಾದಿಯಾಗಿರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.