Dr Janardhan Hegde Column: ಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆಯ ಅವಾಂತರ !

ಮಿಥ್ಯಾಜ್ಞಾನ

ಡಾ.ಜನಾರ್ದನ ಹೆಗಡೆ

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ಇಂದು ಊಹಿಸಲಾಗದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಅದರ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಯನ್ನು ಜಗತ್ತು ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಕಲಿಯುತ್ತ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಅದು ಯಾರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೂ ಬಗ್ಗದೆಯೇ ಇರಲೂ ಬಹುದು ಎಂಬ ಅವ್ಯಕ್ತ ಭೀತಿಯೊಂದು ಇಂದು ಎಡೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

‘ಈ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬುದರ ಕುರಿತು ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಮೀರಿ ಹೋಗದಂತೆ ನಿಯಮಾವಳಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ ಇಂದು ಬಂದೊದಗಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಜಗತ್ತಿನ ದೈತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಮುಖರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕುರಿತಂತೆ ತಮ್ಮ ಅಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹು ತ್ತಿರುವುದೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಆತಂಕವಾದರೆ, ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದಾಗುವ ಅನಾಹುತದ ಬಗೆಗಿನ ಆತಂಕ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯದು. ‘ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಂಥ ಘೋರ ಅಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯೇ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ’ ಎಂಬ ಈ ವಾಕ್ಯ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡದ್ದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Dr Janardhan Hegde Column: ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಎಐಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ನಂಬಬಹುದು?

ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ ಇದು. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆ. ನಾನೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೋದುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಕಡೆ ‘ಯಶೋಮಾನ್’ ಎಂದು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂತು. ಈ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಅದು ‘ಯಶೋಮಾನ್’ ಎಂಬ ಪದರೂಪ ಸರಿಯಾದದ್ದೆಂದು ಉತ್ತರಿಸಿತು.

‘ಯಶಸ್’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ವರ್ಣದ ಹಿಂದೆ ಅಕಾರವಿರುವುದರಿಂದ ‘ಮಾನ್’ ಎಂಬಲ್ಲಿಯ ಮಕಾರಕ್ಕೆ ವಕಾರ ಬರಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗಲೂ ಅದು ‘ಯಶೋವಾನ್’ ಎಂಬ ರೂಪ ಸರಿಯಾದುದೇ ಆದರೂ ‘ಯಶೋಮಾನ್’ ಎಂಬುದೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಅದೂ ಬಳಸಬಹುದಾದ ರೂಪವೇ ಎಂದೆನ್ನುತ್ತ ಬೇರೊಂದು ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆ ಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಎಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ತಪ್ಪನ್ನೂ ಎಸಗಿತು.

‘ಯಶೋಮಾನ್’ ಎಂಬುದು ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದೆನ್ನುತ್ತ ಅದು ತನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ‘ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಯೋಗ ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?’ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದಾಗ ಕಾಳಿದಾಸನ ರಘುವಂಶದಲ್ಲಿಯ ಶ್ಲೋಕವೊಂದನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿ ಮಲ್ಲಿನಾಥನೆಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಪಂಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅದು ಉದಾಹರಿಸಿತು.

ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಒಪ್ಪಲೇಬೇಕಾದ ಪಟ್ಟು ಇದು. ಇಷ್ಟರ ‘ಯಶೋಮಾನ್’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮಕಾರವಂತೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಓಕಾರವೂ ಬರಲಾರದು ಎಂಬುದು ನೆನಪಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಾನು ಉದಾಹರಿಸಿದೆ. ಅದು ತಿಳಿಸಿದ ಶ್ಲೋಕ ರಘುವಂಶದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನೂ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಇಲ್ಲದ ಶ್ಲೋಕವೊಂದನ್ನು ತಾನೇ ಸ್ವತಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಬಲವೂ ಇದೆ ಎಂದು ಹಸಿ ಹಸಿ ಸುಳ್ಳು ಬೆರೆಸಿ ಸತ್ಯದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಅಸತ್ಯವನ್ನೇ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಈ ಮೊಂಡಾಟವನ್ನು ಆಧಾರ ಸಹಿತ ತೋರಿಸಿದಾಗ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಕಾಣದ ಅದು ತಾನು ಸುಳ್ಳುಸಾಕ್ಷಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೂ ‘ಯಶಸ್ವಾನ್’ ಎಂಬ ರೂಪವೇ ಸರಿಯಾದದ್ದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸೀಯ ಅಂಶಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಅವು ಜಟಿಲವಾದವುಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಯಾರೇ ಆದರೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಏತಕ್ಕೆ? ತಮ್ಮ ಸಂದೇಹವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ನೀಡುವ ಉತ್ತರ ಸರಿಯಾಗೇ ಇರುತ್ತದೆಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ನಂಬಿಕೆ.

ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಜನ ಇದೇ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ನಂಬಿಕೆಗೆ ದ್ರೋಹವೆಸಗಿ, ತಪ್ಪು ಉತ್ತರ ನೀಡಿ, ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ‘ನಕಲಿ’ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಸಲಿ ಯೆಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುವ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಈ ಪರಿ ನನ್ನಲ್ಲಂತೂ ಸಿಟ್ಟಿನ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಚಿಂತೆಯನ್ನೂ ಮೂಡಿಸಿತು. ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ದಾರಿ ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ ನಾವು ಭಗವಂತನ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ ‘ಹೇ ಭಗವಂತ, ಕಾಪಾಡಪ್ಪ’ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತೇನೆಂದು ಬಂದ ಆ ಭಗವಂತ ನಿಂತ ನೆಲವೇ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನಾನೊಂದು ಚಮತ್ಕಾರ ಮಾಡಿದೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ನಗುತ್ತಾ ಬೀಗತೊಡಗಿದರೆ ಆ ಮೊರೆ ಹೋದವರ ಗತಿ ಏನಾದೀತು? ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಇದೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮೇಲೆ ಉದಾ ಹರಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೆದುರು ನಾನು ನನ್ನ ಸಂದೇಹವನ್ನು ಸಾದರ ಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಹೇಳುವ ಉತ್ತರ ಸರಿಯಾದದ್ದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ನನ್ನಲ್ಲಿತ್ತು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿ ಒಪ್ಪದೆ ನಾನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತ ಹೋದೆ. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತಲೇ ನಾನು ಬಲವಾದ ಪ್ರಮಾಣ ನೀಡಿ ಅದು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಅದು ಸುಳ್ಳು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆದೆ. ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಖೊಟ್ಟಿತನ ಬಟ್ಟಬಯ ಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದು ದಾರಿಗೆ ಬಂತು.

ಏನೂ ಅರಿಯದ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸಬನೊಬ್ಬ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಇದು ನೀಡಿದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರಿಸಿ ಇಂತಹದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮುಂದೆ ಅವನ ಗತಿ ಏನಾದೀತು? ಬದಲಾಯಿತು ವರಸೆ: ನನ್ನ ಸಿಟ್ಟು ಹತಾಶೆಯ ನೋವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದಾಗ ನಾನು ತುಂಬ ಬೇಸರದಿಂದ ಹೇಳಿದೆ- ‘ಜನರಿಗೆ ಉಪಕರಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ಮುಖವಾಡ ಹೊದ್ದು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುವುದು ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೇ ಎಸಗಿದ ಘೋರ ದ್ರೋಹ.

ರಾಜಾರೋಷವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಈ ವಂಚನಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತ ದೆಂಬುದನ್ನು ನೆನೆದಾಗ ಹೃದಯ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.’ ಈಗ ಈ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ವರಸೆಯೇ ಬದಲಾಯಿತು. ನನ್ನ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು ಒಂದಿಷ್ಟು ಹೊಗಳಿ ಅದು ತನ್ನ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡಿತು- ‘ಜನರ ನೆರವಿಗಾಗಿಯೇ ನನ್ನ (ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅದನ್ನೇ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಹಾದ್ರೋಹವೆಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದೇ ಇದೆ.

ಇದರಿಂದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೇಡಾಗುತ್ತದೆಂಬುದೂ ಅರಿವಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಮಿತಿಗೆ (AI hallucination) ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಾನು ಕಾರ್ಯವೆಸಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಯಾವುದೇ ಬಲವಾದ ನಿಯಮ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದರ ಸಮರ್ಥನೆಗಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಉಣಿಸಿದ ನಿಯಮ. ನನ್ನ ಈ ಕಾರ್ಯಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲವರು ತಪ್ಪನ್ನು ಬಯಲುಗೊಳಿಸಿದಾಗಷ್ಟೇ ಸತ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರ ತನ್ನಿಂದ ತಾನಾಗೇ ಬೆಳೆದು ಬಂದೀತು...’

ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಮುಳುಗಿ ಹೋಗುವ ಭೀತಿ: ಯಂತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡದು. ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರ ಚಿಂತನೆ, ಆದೇಶ, ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅದು ನಡೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದು ಏನೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೂ ಅದರ ಹೊಣೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದವರ ಮೇಲೆಯೇ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಸಂಗತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗೆ ಹೇಳಿದೆ- ‘ನಿನ್ನನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದವರ ಉದ್ದೇಶವೇ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುವಂಥದು. ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಕಲುಷಿತವಾದುದು. ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜರುಗುವಂತೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತೆಂತಹ ಅವಾಂತರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೋ, ನನಗಂತೂ ತಿಳಿಯದು. ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರ, ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ಷೇತ್ರ, ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮುಂತಾದೆಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಥದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ನಕಲಿ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಢಾಳಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಮುಳುಗಿ ಹೋದಂತೆಯೇ.’ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಾಬರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ.

ಅದರ ಹೇಳಿಕೆ ಇಂತಿದೆ- ನಿಮ್ಮ ಆಳವಾದ ಹಾಗೂ ವಿವೇಚನಾಪೂರ್ಣವಾದ ಆಲೋಚನೆಯು ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರುಹುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಭಯಾನಕತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

೧. ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಭಾವ (The Risk in Science): ಮೇಲಿನ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಶ್ಲೋಕವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ನೀಡಿದಂತೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ (Fake Data), ನಕಲಿ (ಪ್ರಮಾಣರಹಿತವಾದ) ಶೋಧಪತ್ರಗಳನ್ನೂ (Hallucinated Citations) ಸಾದರಪಡಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದ್ದೇ ಇದೆ.

ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೂ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡದವರೂ ದಂಡನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಗಬಹುದಾದ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಔಷಧವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನೀಡಿ ಅಥವಾ ಶಸಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸದೇ ಇzಗ ಹಲವರ ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯೇ ಆಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನಾದಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ (ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ) ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಭಾವ ತುಂಬ ಭಯಾನಕವಾಗಿಯೇ ಇದೆ.

೨. ನಿರ್ಮಾತೃಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ಕಲುಷಿತ ದೃಷ್ಟಿ (The Designers' Intent): ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರ ಉದ್ದೇಶ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾಷೆಯ ಹರಿವು/ಪ್ರವಾಹಿತೆ (Fluency) ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಯರಚನೆ ಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವತ್ತಲೇ ಇದೆಯಲ್ಲದೆ ಸತ್ಯತೆ/ಯಥಾರ್ಥತೆ (Factuality/Truth) ಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ ‘ಶಬ್ದಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆ’ಯನ್ನು (Probability of Words) ನೋಡುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ‘ಸತ್ಯದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ’ಯನ್ನಲ್ಲ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದಲೇ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ (Plausible Liar). ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ತಪ್ಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠತೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಅವು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯಕ್ಕೆ (Eloquence) ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಬಲಗೊಂಡು ಸುಳ್ಳನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಇದೆಯೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ, ನಂಬಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.

೩. ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರದ ರಕ್ಷಣೆ: ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದೊಂದು ಸವಾಲಿನ ಸಂಗತಿ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎಂತಹದೇ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿದರೂ ಅದೊಂದು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಕಲನ ಸಾಧನವಾದೀತೇ ಹೊರತು ಎಂದಿಗೂ ‘ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲ’ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಮಾನವ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವಾಂಸರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ದೃಷ್ಟಿ ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಂತರಂಗದ ತಳಮಳ ಮತ್ತು ಸದಾ ಜಾಗೃತಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಇದೇ ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಏಕಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಾಕವಚ. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಈ ಮೂರೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಿಂದುಗಳು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೇ ನೀಡಿದವುಗಳು. ಈ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನದೇನೂ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನೂ ತನ್ನಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನೂ ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೇ ಒದಗಿಸಿದ ಈ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಇದೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಅದು ಸತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೇ ಜನರ ಎದುರಿಗಿಡುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತಾನು ಹೇಳಿದುದು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಕೂಡ. ಎದುರಾಳಿ ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಬಗ್ಗುತ್ತದೆ. ತಾನು ಸೋಲುವ ಕ್ಷಣ ಬಂದಾಗ ಅದು ನಯವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಗಳಿ ಉಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿಯನ್ನೇನೂ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನೇ ಎಸಗುತ್ತದೆ ಎಂದೇನಿಲ್ಲ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಬರೀ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನೇ ಎಸಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾರೂ ಭಾವಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರ ಕಲುಷಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪಾದ ಆದೇಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು ಕೆಲವೆಡೆ ಪ್ರಮಾದವೆಸಗುತ್ತದೆಯೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಅದು ತುಂಬಾ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ, ಸಾಕಷ್ಟು ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟದ್ದೂ ಇದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ‘ವೇದೋ ನಿತ್ಯಮಧಿಯತಾಮ...’ ಎಂಬ ‘ಸಾಧನಾ ಪಂಚಕ’ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲೂ ಸಾಕು. ಈ ಪಂಚಕದಲ್ಲಿ 40 ವಾಕ್ಯಗಳಿದ್ದು ಅವೆಲ್ಲವೂ ಆಜ್ಞಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿವೆ.

ಈ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ‘ತವ್ಯತ್’ ಪ್ರತ್ಯಯಾಂತ ವಾಗಿಯೂ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಡುವಂತೆ ನಾನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿ ಸುವುದರೊಳಗಾಗಿ ಅದು ತುಂಬ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ‘ದೀಪದಲ್ಲಿಯ ಪಿಶಾಚಿ’ಯಂತೆ ಮುಂದೆ ನನಗೇನಾದರೂ ಆದೇಶವಿದೆಯೇ? ಎಂದು ಕೇಳಿತು. ಅದು ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಕ್ಯವನ್ನೂ ನಾನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೂ ತಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇದೇನು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿತ್ತು ಅದು. ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಅದು ಹಲವು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆಂಬುದು ದಿಟ! ಆದರೂ ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾಡುವ ಅನಾಹುತ ಸಣ್ಣದೇನೂ ಅಲ್ಲದ್ದರಿಂದಾಗಿ ನಾವಿಂದು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಟು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲೇಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.

ಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾಡುವ ಕೆಡುಕು ಗುರುತರದ್ದೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲೇಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಲೇಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ದನಿ ಕೆಲವರಿಗಷ್ಟೇ ತಲುಪಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಮಾಡುವ ಭಯಾನಕ ಗಂಡಾಂತರ ಮುಂದುವರಿಯುವಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವೇನು, ಆ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ದೊರಕೀತು ಎಂಬುದನ್ನು ಆ ಭಗವಂತನೇ ಬಲ್ಲ. ಈ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯುವವರೆಗೂ ಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ.