Dr Niranjan Pujara Column: 2025-26ರ ವರ್ಷದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಅರ್ಥ-ವ್ಯಾಪ್ತಿ

ಡಾ.ನಿರಂಜನ ಪೂಜಾರ

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂಥ ದೇಶಗಳು ಸುಂಕ ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ, ಭಾರತದ ರಫ್ತು ವಲಯವು ದಾಖಲೆ ಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಿದೆ. 2024-25ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರಫ್ತು 825.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ.6.1ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ವಲಯದ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದು.

ಜಗತ್ತು ಇಂದು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಕವಲುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳು (Supply Chain) ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸಿವೆ.

ಇಂಥ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಕೊಂಡು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿ ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದೆ. 2025-26ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಅಚಲ, ಸದೃಢ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2025ರ ಮೂರನೇ ತ್ರೈ ಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ.0.7ರಷ್ಟು ಮಂದಗತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿರುವಾಗ, ಭಾರತದ ಸಾಧನೆ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ನಾಗಾಲೋಟ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಲವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವೆಂದರೆ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿಯು ಶೇ.7.4ರಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (GVA) ಶೇ.7.3ರಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (2024-25) ಮಾಡಲಾದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ.

ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೂಲಭೂತ ರಚನೆಯದ ಸಕಾರಾ ತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ‘ಜಿವಿಎ’ 2025-26ರ ಪ್ರಥಮಾ ರ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೇ.7.0ರಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತದ ಕೈಗಾ ರಿಕಾ ವಲಯವು ಚೇತರಿಕೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Dr Niranjan Pujara Column: ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ವಿಧೇಯಕ: ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮರಣ ಶಾಸನ

ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತದ ಜಯ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವು (Inflation) ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತವು ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದೆ.

2022-23ರಲ್ಲಿ ಶೇ.6.7ರಷ್ಟಿದ್ದ ‘ಸಿಪಿಐ’ ಆಧಾರಿತ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣದುಬ್ಬರವು, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ.1.7ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಶೇ.0.3ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರಣಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಈ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸರಕಾರದ ಸಮಯೋಚಿತ ಕ್ರಮಗಳು. ಉತ್ತಮ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಹಣದುಬ್ಬರವು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಯಂಥ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಲೋಹಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೂಲ ಹಣದುಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ( Core Inflation) ಅಲ್ಪ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

ರಫ್ತು ವಲಯ: ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೂಂಕಾರ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂಥ ದೇಶಗಳು ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭ ದಲ್ಲೂ, ಭಾರತದ ರಫ್ತು ವಲಯವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಿದೆ. 2024-25ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರಫ್ತು 825.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಸಾರ್ವ ಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.

ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ.6.1ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಯಲ್ಲಿ ಸೇವಾವಲಯದ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದು. ಸೇವಾ ರಫ್ತುಗಳು ಶೇ.13.6ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ 387.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸೇವಾವಲಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ( Trade Surplus) 188.8 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ರಫ್ತು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸರಕು ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ (ಶೇ.1ರಿಂದ ಶೇ.1.8ಕ್ಕೆ). ಹಾಗೆಯೇ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲು ಶೇ.2ರಿಂದ ಶೇ.4.3ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಟೆಲಿಕಾಂ ಉಪಕರಣಗಳ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶೇ.51.2ರಷ್ಟು ಬೃಹತ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಲಯವು ಈಗ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತು ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ: ಭವಿಷ್ಯದ ಬುನಾದಿ ಒಂದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಸರಕಾರದ ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಭಾರತ ಸರಕಾರವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. 2020-21ರಲ್ಲಿ ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ. 9.2 ರಷ್ಟಿದ್ದ ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು (Fiscal Deficit), 2024-25ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ.4.8ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸ ಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇ.4.4ಕ್ಕೆ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಸರಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು (Capital Expenditure) ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ.1.7ರಷ್ಟಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವು, ಈಗ ಶೇ.2.9ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಸರಕಾರದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪಾಲು ಶೇ.12.5ರಿಂದ ಶೇ.22.6ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಈ ಹೂಡಿಕೆಯು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ‘ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೈಯರ್ ಎಫೆಕ್ಟ್’‌ (Multiplier Effect) ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರುಪಾಯಿಯೂ ಜಿಡಿಪಿಗೆ 2.5ರಿಂದ 3.5 ರುಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.

ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲೂ ಭಾರತವು ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟ ಸಲ್ಲಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ 6.9 ಕೋಟಿಯಿಂದ 9.2 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 2017ರಲ್ಲಿ 60 ಲಕ್ಷವಿದ್ದು, ಈಗ 1.5 ಕೋಟಿ ಮೀರಿದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣವನ್ನು (Formalisation) ಮತ್ತು ಜನರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿ: ಅನ್ನದಾತನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹೃದಯವಾಗಿರುವ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಜಾಗತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಲಯಗಳು ಸ್ಥಿರ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಶೇ.4.4ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.

2024-25ರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 3,577.3 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗೆ ತಲುಪುವ ಅಂದಾಜಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 254.3 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲದೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯಗಳೂ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತವು ಈರುಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.140ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆ ವಲಯವು ಶೇ.12.77ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವನ್ನು (CAGR) ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನುಬಲಪಡಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗಿವೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ನವಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೆ ದೃಢವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ಸರಕಾರವು ರಸ್ತೆ, ರೈಲು, ಬಂದರು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.

2014ರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ಶೇ.60ರಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಗ್ರಾಮ ಸಡಕ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಶೇ.99.6ರಷ್ಟು ಅರ್ಹ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಶೇ.99.1ರಷ್ಟು ಮಾರ್ಗಗಳ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಇದು ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದೆ. 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 164ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.

ಟೆಲಿ-ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಶೇ.96.8ರಷ್ಟಿದ್ದು, 5-ಜಿ ಸೇವೆಯು ದೇಶದ ಶೇ.99.9ರಷ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. 2025-26ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ 235 ಲಕ್ಷ ಹೊಸ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ (Demat) ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಖಾತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 21.6 ಕೋಟಿ ಮೀರಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯರ ಹೆಚ್ಚು ತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ: ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಯಲ್ಲಿ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.61.9ರಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೇವಾವಲಯದಲ್ಲಿವೆ. ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ವಲಯವು 32.9 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. 2016ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ.22ರಷ್ಟಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು, 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 64.3ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಶೇ.99.6ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮಾತೃ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ (MMR) ಮತ್ತು ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಗಳಲ್ಲಿ (IMR) ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಷನ್‌ ನಂಥ ಯೋಜನೆಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಭಾರತವು ಈಗ ಕೇವಲ ಆಮದು ಪರ್ಯಾಯ (Import Substitution) ನೀತಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ (Strategic Indispensability) ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖವಾಗಬೇಕೆಂದರೆ, ಜಗತ್ತು ಭಾರತವಿಲ್ಲದೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗ ದಂತಾಗಬೇಕು.

‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ದಿಂದ ‘ಮೇಕ್ ಫಾರ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್’ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಪಯಣ ದಲ್ಲಿ, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಇಂಧನ (Green Energy) ವಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿವೆ.

ಭಾರತವು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (Renewable Energy) ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕನಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೋಲಾರ್ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ 3ನೇ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ 4ನೇ ಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿದೆ. 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೇತರ ಇಂಧನಗಳ ಪಾಲು ಶೇ.51.93ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡು ವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2025-26ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತವು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಶೇ.7.4ರ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಶೇ.1.7ಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಹಣದುಬ್ಬರ, ದಾಖಲೆಯ ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಭಾರತದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಿವೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಅದೃಷ್ಟದ ಫಲವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದಶಕಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು 140 ಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತು ಕತ್ತಲೆ ಯಲ್ಲಿ ತಡಕಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭಾರತವು ಬೆಳಕಿನ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047’ರ ಕನಸು ಕೇವಲ ಕನಸಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ನನಸಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ.

(ಲೇಖಕರು, ಕೇಂದ್ರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು)