Vishweshwar Bhat Column: ತೈಲ, ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದುಬಾರಿಯಾದುದು ಮನುಷ್ಯನ ಗಮನ!
ಟಿಕ್ಟಾಕ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ಶಕ್ತಿ ಅದರ ‘ಫಾರ್ ಯೂ’ ಪೇಜ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್. ಬಳಕೆದಾರರು ಏನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ, ಎಷ್ಟು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ಅವರ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಡಿಯೊಗನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
-
ಇದೇ ಅಂತರಂಗ ಸುದ್ದಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾನ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ʼಫೋನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ‘ಟಿಕ್ಟಾಕ್’ ಪರಿಚಿತ ಹೆಸರು. ಕೋವಿಡ್ ಗಿಂತ ಮುನ್ನ, ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಟಿಕ್ಟಾಕ್ನ ಯಶೋಗಾಥೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕರಾಳ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಓದಿದೆ. ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ‘ಎಮಿಲಿ ಬೇಕರ್- ವೈಟ್’ ಬರೆದಿರುವ ಕೃತಿಯ ಹೆಸರು - ‘Every Screen on the Planet’.
ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಉಗಮ, ಅದರ ಅದ್ಭುತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬಿರು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಬಂಡವಾಳವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಬೃಹತ್ ಉದ್ಯಮದ ಒಳಹರಿವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಥೆಯ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಧಾರ ‘ಬೈಟ್ಡ್ಯಾನ್ಸ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಸಿಇಒ ಝಾಂಗ್ ಯಿಮಿಂಗ್. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಾವು ಹುಡುಕುವ (Search) ಜಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಝಾಂಗ್ ಯಿಮಿಂಗ್ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ. ‘ನೀವು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮಾಹಿತಿಯೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ’ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತ ವನ್ನು ಆತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ.
ಟಿಕ್ಟಾಕ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ಶಕ್ತಿ ಅದರ ‘ಫಾರ್ ಯೂ’ ಪೇಜ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್. ಬಳಕೆದಾರರು ಏನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ, ಎಷ್ಟು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ಅವರ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಡಿಯೊಗನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬೈಟ್ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ಟಿಕ್ ಟಾಕ್ ಶತಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯಿತು. ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿವಾದಗಳೂ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತಾ ಹೋದವು. ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಆಪ್ ಎಂದು ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಟಿಕ್ಟಾಕ್, ತದನಂತರ ಜಾಗತಿಕಭದ್ರತೆಗೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಫ್ರಾಂಕ್ ಕೀಟಿಂಗ್: ನೆನಪು
ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ, ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಚೀನಾ ಸರಕಾರದ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಿಯಾನನ್ಮೆನ್ ಚೌಕದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಉಯ್ಘರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ) ಟಿಕ್ಟಾ ಕ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕ ಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು. ಜನರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ತಿರುಗಿಸುವ (Manipulate) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.
‘Every Screen on the Planet’ ಪುಸ್ತಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದರೆ, ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಹೇಗೆ ವಿಶ್ವದ ಎರಡ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಶೀತಲ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದರ ವಿವರಣೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಚೀನಾ ಸರಕಾರವು ತನ್ನ ದೇಶದ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅಮೆರಿಕವು ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರ ಡೇಟಾ ಚೀನಾ ಸರಕಾರದ ಕೈ ಸೇರುತ್ತಿದೆ ಎಂದುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪನಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರತೊಡಗಿತು.
ಭಾರತವು ಕೂಡ 2020ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಇದರ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಯಿತು. ಎರಡು ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ ಟಿಕ್ಟಾಕ್, ತನ್ನ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಹರಸಾಹಸವನ್ನು ಈ ಕೃತಿ ಅನಾವರಣ ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಂಪನಿಯ ಆಂತರಿಕ ಸಭೆಗಳ ಲೀಕ್ ಆದ ಆಡಿಯೋ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ಗಳು ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆ ಗಳನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬೈಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಳಗೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಅನೈತಿಕ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ನೇರ ಸಂದರ್ಶನ ಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಭದ್ರವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸಿವೆ.
ಚೀನಾ ಮೂಲದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಬಳಕೆದಾರರ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ವಿತ್ತು ಎಂಬ ಕಹಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಮೂಲಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿವೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದು ಇಂದಿನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಗ್ರಾಹಕರಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕಥೆ.
ನಾವು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ಕಳೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೆಕೆಂಡ್ ಕೂಡ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಉದ್ಯಮ ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾ ಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಅದು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಯುಧವಾಗಿ (Dangerous Commodity) ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
‘Every Screen on the Planet’ ಕೃತಿಯು ಇಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಲೋಕದ ಕರಾಳ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ನಾವು ಮನರಂ ಜನೆಗಾಗಿ ನೋಡುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಡಿಯೋ ಆಪ್ನ ಹಿಂದೆ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣ, ಗೂಢಚರ್ಯೆ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಡಾಲರ್ ಹಣದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಶತಕೋಟಿ ಗಟ್ಟಲೆ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತಂತ್ರ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ನಮಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರದೆಯೂ (Screen) ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಸ್ತುವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಯುದ್ಧಭೂಮಿ. ಅಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಗಮನ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಡೇಟಾಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶ ದೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಥೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಒಳಸುಳಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ಪ್ತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಓದಲೇಬೇಕಾದ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿ ಇದು.ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತೈಲ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಯುತ ವಾದ ವಸ್ತು ಎಂದರೆ ಅದು ಮನುಷ್ಯರ ‘ಗಮನ’ (Attention). ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್, ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಟಿಕ್ಟಾಕ್ನಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (Tech Giants) ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿವೆ.
ಬಳಕೆದಾರರು ಪರದೆಯನ್ನು ಸ್ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಂತೋಷಗಳು (Likes, Notification, Reels) ನಮ್ಮನ್ನು ಪರದೆಗೆ ದಾಸರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಗಮನವೇ ಅವರ ಬಂಡವಾಳ.ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ನೀವು ಎಲ್ಲೇ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದರೂ, ಯಾವ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸೆಕೆಂಡ್ ನೋಡಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಹಿತಿಯೂ ( Data) ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದೇಶಗಳ ಸರಕಾರಗಳು ಈ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿ, ರಾಜಕೀಯ ಒಲವು ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಬರಬೇಕು, ನಾವು ಯಾವ ವಿಚಾರವನ್ನು ನಂಬಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಡೇಟಾ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಯೋಚನಾ ಲಹರಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯುದ್ಧ ಇದು.
ಈ ಪರದೆಯು ಕೇವಲ ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳ ( Superpowers ) ನಡುವಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ. ಅಮೆರಿಕದ ಗೂಗಲ್, ಮೆಟಾ, ಆಪಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದು ಕಡೆಯಿದ್ದರೆ, ಚೀನಾದ ಬೈಟ್ಡ್ಯಾನ್ಸ್(ಟಿಕ್ಟಾಕ್), ಟೆನ್ಸೆಂಟ್ʼನಂಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಯಾರು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಜನರ ಪರದೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಇಂದಿನ ವಾಸ್ತವ. ಭಾರತವು ಚೀನಾ ಮೂಲದ ಆಪ್ಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಮೇಲ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆಪ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ; ಅದು ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ಧ.
ಇಂದು ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ಹಾಕುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅವರ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ʼಫೋನ್ ಪರದೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ, ಸುಳ್ಳುಸುದ್ದಿ (Fake News) ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರಗಳನ್ನು ( Propaganda) ಹರಡಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಡೆಯಬಹುದು. ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಜಾ ಪ್ರಭುತ್ವ ದೇಶಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ʼಫೋನ್ ಪರದೆಗಳು ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿವೆ.
ಮತದಾರರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರುಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸತ್ಯ ಯಾವುದು, ಸುಳ್ಳು ಯಾವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯದಂತೆ ಮಾಹಿತಿ ಯ ಸುನಾಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಯುದ್ಧವಿದು.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ʼಫೋನ್ ಪರದೆಯು ಕೇವಲ ಸುಂದರವಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶತಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್ಗ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳು ಅಡಗಿವೆ. ಈ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಾದ ನಾವು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಮತ್ತು ಡೇಟಾವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸೈನಿಕರು. ಈ ಪರದೆಯನ್ನು ನಾವು ಎಷ್ಟು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಬಳಸುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಸಂಶೋಧನಾ ನಿಷ್ಠೆ- ಪರಿಶೀಲನೆ
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್ (National Geographic) ಪತ್ರಿಕೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಜ್ಞಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಪರಮೋಚ್ಚ ಸಂಕೇತ. ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳ ರಹಸ್ಯ ಗಳನ್ನು, ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಓದುಗರ ಕೈಗಿಡುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಅದರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ‘ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿಚಾರ’ (Rigor and Fact-Checking) ನೀತಿ. ಈ ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಆಳ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಆಧಾರಿತ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟ್ರಾ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿವರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೈರಿಯಂತೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸ್ಥಳದ ಸುಂದರ ವರ್ಣನೆ ಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅದೊಂದು ಭವ್ಯವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಸ್ತಾವೇಜಿನಂತೆ (Scientific Document) ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಪತ್ರಿಕೆಯು ಪ್ರವಾಸ ಕಥನಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯಾಗಿ ಕಾಣದೇ, ಮಾನವ ಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಯು ಕಳುಹಿಸುವ ವರದಿಗಾರರು ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಿಸುವ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಆಯಾ ರಂಗದ ಪ್ರಚಂಡ ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ತಿಂಗಳು ಗಟ್ಟಲೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ಪಿರಮಿಡ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿ ಗರ ಗದ್ದಲದ ವರ್ಣನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ( Archaeologists ) ಲ್ಯಾಬ್ ವರದಿಗಳು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕ್ರಾಸ್-ವೆರಿ- ಮಾಡಿದ ರಾಜವಂಶಗಳ ಕಾಲಗಣನೆ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರೇಡಾರ್ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಲೇಖನದ ಜೀವಾಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಅಮೆಜಾನ್ ಕಾಡಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಅಥವಾ ಭಾರತ ನಡುಗಡ್ಡೆಯೊಂದರ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವಾಗ, ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ‘ವಿಲಕ್ಷಣ’ ಎಂದು ಕರಾರು ವಾಕಿಲ್ಲದೇ ಬರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಆ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಷೆ, ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತೂಗಿ ಅಳೆದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬರಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಘನತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಲೇಖನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಕ್ಯವೂ ಕೇವಲ ಲೇಖಕನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟದೇ, ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸತ್ಯಗಳ (Empirical Evidence) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಲೇಖನವು ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ನಂತರ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ವಿಭಾಗವಾದ ‘ರಿಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕಿಂಗ್’ ತಂಡದ ಕೈ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ತಂಡದ ಕೆಲಸವೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಠ ಹೇಳಿಕೆ, ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಅಥವಾ ಇತಿಹಾಸದ ಇಸವಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಲೇಖಕ ತಂದ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವು ದಿಲ್ಲ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕರ್ಸ್ ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೂರೂ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದಕ್ಕೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ ಆ ಲೇಖನವನ್ನು ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಅವುಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳು ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಗೊಂದಲ ನಿವಾರಿಸಲು, ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರನ್ನು (Scientific Binomial Name) ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ವರ್ಗೀ ಕರಣದಲ್ಲಿ (Taxonomy Updates) ಆ ಹೆಸರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪರ್ವತದ ಎತ್ತರ, ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ಉದ್ದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಜಿಪಿಎಸ್ ಲೊಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಪತ್ರಿಕೆಯ ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕಾ ತಜ್ಞರು (Cartogra phers) ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
‘ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮೈಲಿ’ ಎಂಬಂಥ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿಖರವಾಗಿ ‘9.8 ಮೈಲಿ’ ಎಂದೇ ಇರಬೇಕು. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ತನ್ನ ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಓದುಗನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟವೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾದ ಸತ್ಯ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ತುಂಬ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಊಹಾಪೋಹ ಗಳು ಹರಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್ ಪಾಲಿಸುವ ಈ ‘ಸಂಶೋಧನಾ ನಿಷ್ಠೆ’ ಮತ್ತು ‘ತ್ರಿವಳಿ ಮೂಲಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ’ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಮಾಧ್ಯಮ ರಂಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಹೋನ್ನತ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ತನ್ನ ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲಿನ ಮೂಲಕವೂ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ
ಬಾಲಿವುಡ್ ಅಂದಾಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯ ವೈಭವ, ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸಂಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನ. ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ಘನತೆ, ಸಲ್ಮಾನ್ಖಾ ನ್ ಅವರ ಮಾಸ್ ಅಪೀಲ, ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ಅವರ ಭವ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ರಣವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಎನರ್ಜಿ - ಇವೆಲ್ಲವ ಅವರನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ.
ಆದರೆ, ಕೇವಲ ನಟನೆಯಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಹಣಕ್ಕಿಂತ, ‘ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್’ (ಜಾಣ್ಮೆಯ ಹೂಡಿಕೆ) ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಆಗಿ ಹೇಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಜಿಂಟಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಬಾಲಿವುಡ್ನ ಬಹುತೇಕ ನಟರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಎಂಡಾರ್ಸ್ಮೆಂಟ್ʼಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಜಿಂಟಾ ಇಬ್ಬರೂ ನಟನೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಕ್ರೀಡಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ದುಡಿಮೆಯು ಆದಾಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೂಡಿಕೆಯು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಕೇವಲ ‘ಬಾದ್ಶಾ ಆಫ್ ಬಾಲಿವುಡ್’ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರು ‘ಬಿಸಿನೆಸ್ ಟೈಕೂನ್’ ಕೂಡ ಹೌದು. 2008ರಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಲ್ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್ (KKR) ತಂಡವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ದೊಡ್ಡ ರಿಸ್ಕ್ ಎಂದು ಹಲವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇಂದು ಕೆಕೆಆರ್ ತಂಡದ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು ಸುಮಾರು 9000 ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಕೇವಲ ಭಾರತ ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (TKR) ಮತ್ತು ಯುಎಇ ಲೀಗ್ಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಶಾರುಖ್ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಕೆಕೆಆರ್ಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಹೀರಾತುದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.
ಪ್ರೀತಿ ಜಿಂಟಾ ಅವರು ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದಿಂದ ಬಹುತೇಕ ದೂರವಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಪಂಜಾಬ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (PBKS) ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೂಡಿಕೆ. ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡವೊಂದರ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದುವುದು ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮವಲ್ಲ, ಅದು ಲಾಭದಾಯಕ ವ್ಯವಹಾರ.
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಐಪಿಎಲ್ನ ಪ್ರಸಾರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಪ್ರೀತಿ ಜಿಂಟಾ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯವೂ ರಾಕೆಟ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ನಟರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರುಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ನಾಳೆ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಸಲ್ಮಾನ್ ಅಥವಾ ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರು ಕೆಮರಾ ಮುಂದೆ ನಿಂತರೆ ಮಾತ್ರ ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಕ್ರಿಯ ಆದಾಯ. ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಅವರು ಶೂಟಿಂಗ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡ, ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಹೌಸ್ (ರೆಡ್ ಚಿಲ್ಲೀಸ್) ಮತ್ತು ಇತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಣ ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಇಬ್ಬರು ಕಲಾವಿದರ ಜೀವನ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠಗಳು - ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
2008 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಗೆಲ್ಲುವ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಣ ಕಟ್ಟುವುದು ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭ ವಾಗುವ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೂಡುವುದು ಧೈರ್ಯದ ಕೆಲಸ. ಕೇವಲ ನಟನೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡದೇ, ಕ್ರೀಡೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅಥವಾ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗಿಂತ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿರಲು ಕಾರಣ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರ ಜ್ಞಾನ. ಸ್ಟಾರ್ಡಮ್ ಎನ್ನುವುದು ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಇದ್ದಂತೆ, ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ‘ಹೂಡಿಕೆ’ ಎಂಬ ಎಂಜಿನ್ ಓಡಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಪತ್ತು ಪರ್ವತದಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿಯಬೇಕು, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಣ ನಮಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವಂತೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಓವರ್ ಟೈಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಜಪಾನಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು (Corporate Culture) ಅಣಕಿಸುವ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಜೋಕ್. ಜಪಾನಿನ ಟೋಕಿಯೋದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ‘ಅಐ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ರೋಬೋಟ್’ ಅನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆ ರೋಬೋಟ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸ - ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸೋಮಾರಿಗಳಾಗಿರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ರೋಬೋಟ್ ಕಚೇರಿಯ ತುಂಬಾ ರೌಂಡ್ಸ್ ಹಾಕಲು ಶುರು ಮಾಡಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿ ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲು ಎನ್ನದೆ ಸತತ 14 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮುಂದೆ ಕೂತು ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಗಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ರೋಬೋಟ್ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತು - ‘ಎಚ್ಚರಿಕೆ! ನೀನು ತುಂಬಾ ದಣಿದಿದ್ದೀಯ. ನಿನ್ನ ದಕ್ಷತೆಯ ಮಟ್ಟ ಶೇ.40ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ತಕ್ಷಣ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತಗೋ!’ ಆ ಉದ್ಯೋಗಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ರೋಬೋಟ್ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಕೇಳಿ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಗ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಹೊರಟುಹೋದ.
ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ... ಆ ಉದ್ಯೋಗಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅದೇ ರೋಬೋಟ್ ಕಚೇರಿಯ ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಯ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗಿತ್ತು! ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಶಾಕ್ ಆದ ಉದ್ಯೋಗಿ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ - ‘ಅಯ್ಯೋ, ಏನಿದು? ನಿನ್ನೆ ತಾನೇ ಬಂದ ಸೂಪರ್ ರೋಬೋಟ್ ಹೀಗೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆಯಲ್ಲಾ, ಏನಾಯ್ತು?’ ಅದಕ್ಕೆ ಆ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ - ‘ಏನೂ ಇಲ್ಲಪ್ಪಾ... ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ನೀನು ಮನೆಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ನಮ್ಮ ಬಾಸ್ ಆ ರೋಬೋಟ್ಗೆ ಜಪಾನಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಓವರ್ ಟೈಮ್’ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದರು.
ಪಾಪ, ಅದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದವರೆಗೆ ಸತತವಾಗಿ ಕೆಲಸದ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಐದು ಗಂಟೆಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇಮೇಲ್ ಬಂತು - ‘ನೀನು ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ತುಂಬಾ ದಣಿದಿದ್ದೀಯ, ನಿನ್ನ ದಕ್ಷತೆ ಶೇ.30ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ!’ ಎಂದು. ಅಷ್ಟೇ... ಆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ರೋಬೋಟ್ಗೆ ಜಪಾನಿನ ಕಂಪನಿಗಳ ವರ್ಕ್ ಪ್ರೆಶರ್ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಕ್ರಾಶ್ ಆಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟಿತು.’
ಈ ಪ್ರಸಂಗದ ಒಳಾರ್ಥ - ಜಪಾನಿನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಂದ್ರೆ, ಅವರ ಆ ಓವರ್ ಟೈಮ್’ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಆಧುನಿಕ ರೋಬೋ ಟ್ಗಳಿಗೂ ಸಹ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ!