Roopa Gururaj Column: ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ: ಅಧರ್ಮದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಕರುಣೆ

ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಮಾತು

ಲಂಕಾ ಸಮರದ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣಗಳು ಸಮೀಪಿಸಿದವು. ರಾವಣನು ತನ್ನ ಹತ್ತು ತಲೆಗಳ ಅಹಂಕಾರ ದಿಂದ ಎಷ್ಟೇ ಮಾಯಾವಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರೂ, ರಾಮನ ಸತ್ಯದ ಬಾಣಗಳ ಮುಂದೆ ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ರಾವಣನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮೃತವನ್ನು ರಾಮನ ಅಗ್ನಿಬಾಣವು ಶೋಷಿಸಿದಾಗ, ಆ ದಶಕಂಠನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದನು. ರಾವಣನು ಬಿದ್ದಾಗ ರಾಮನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ದ್ವೇಷದಿಂದ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಪಂಡಿತನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವಿಷಾದ ರಾಮನಲ್ಲಿತ್ತು.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತುಳಸೀದಾಸರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:

ಖಲ ಕಾಯಂ ಕೃತಕಾರ್ಯ ಭಯೇ |

ಸುಮನ ಸ್ರವಹಿಂ ಹರಷಿತ ಸುರ ರಯೇ ||

ರಾಮ ಮುಖ ಪಂಕಜ ಉರ ಧರಹೀಂ |

ಭವ ಭಯ ಭಂಜನ ಭಜತ ನರಹೀಂ ||

*ಭಾವಾರ್ಥ: ದುಷ್ಟರ ಸಂಹಾರವಾದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಹೂಮಳೆಗರೆದರು. ಆದರೆ ರಾಮನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದನು. ಶತ್ರುವಿನ ಅಂತ್ಯವೂ ಅವನಿಗೆ ಆನಂದ ತರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯ ತೃಪ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Roopa Gururaj Column: ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ: ಜ್ಞಾನದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಸಂದೇಶ

ರಾವಣನ ಅಂತ್ಯದ ನಂತರ ಲಂಕೆಯ ಜನರು ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದರು. ವಿಭೀಷಣನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಮರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿದನು. ರಾಮನು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸೋತ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ರಾಮನಿಗೆ ಎಂದೂ ಕಣ್ಣಿರಲಿಲ್ಲ.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಆeಪಿಸಿ, ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ತರಿಸಿ, ರಣರಂಗದ ಮಧ್ಯೆಯೇ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಲಂಕಾಧಿ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿದನು. ಇದು ರಾಮನ ‘ಉದಾರತೆ’ಯ ಲಕ್ಷಣ. ವಿಭೀಷಣನು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ ಕೇಳಿದನು, “ಪ್ರಭು, ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದೇ ನನ್ನ ಭಾಗ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಈ ರಾಜ್ಯವೇಕೆ?". ಅದಕ್ಕೆ ರಾಮನು ನಸುನಗುತ್ತಾ, “ಸಖನೇ, ನೀನು ಧರ್ಮದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದವನು, ಲಂಕೆಗೆ ಈಗ ನಿನ್ನಂಥ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ" ಎಂದನು.

ಲಂಕೆಯ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಹನುಮಂತನು ಅಶೋಕವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸೀತೆಗೆ ಶುಭಸುದ್ದಿ ನೀಡಿದಾಗ ಆ ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆನಂದಬಾಷ್ಪ ಹರಿಯಿತು. ಆದರೆ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸೀತೆಯ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಸಾರಲು ರಾಮನು ಅವಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದನು.

ಇದು ಕಠೋರ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂದೇಹಗಳ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಲು ರಾಮನು ಆಡಿದ ನಾಟಕವಷ್ಟೇ. ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸೀತೆಯು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಾಮ-ಸೀತೆಯರ ಮಿಲನವು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಮಿಲನದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು.

ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸದ ಈ ಲಂಕಾವಿಜಯ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದು ಒಂದೇ: ಬಾಹ್ಯ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ ಮುಖ್ಯ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೋಧವೇ ರಾವಣ, ಲೋಭವೇ ಕುಂಭಕರ್ಣ. ನಾವು ವಿಭೀಷಣನಂತೆ ಭಕ್ತಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ರಾಮನು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸು ತ್ತಾನೆ.

ರಾಮ ನಾಮ ಮಣಿ ದೀಪ ಧರು, ಜೀಹ ದೇಹರಿ ದ್ವಾರ |

ಅಂದರೆ, ನಾಲಗೆಯೆಂಬ ಹೊಸ್ತಿಲ ಮೇಲೆ ರಾಮನಾಮದ ದೀಪವಿಟ್ಟರೆ, ಒಳಗೂ ಬೆಳಕು, ಹೊರಗೂ ಬೆಳಕು ಎಂದರ್ಥ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಮನು ಲಂಕೆಯಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಇಡೀ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿತು. ಯುದ್ಧದ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳಿಗಿಂತ ಧರ್ಮದ ಜಯದ ಸಿಹಿ ಎಡೆ ಹರಡಿತು. ರಾಮನ ಈ ಪಯಣವು ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಸುಖದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ನ ಬದುಕಿನ ಯಾನವಾಗಿದೆ.

ಸತ್ಯದ ಹಾದಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಅಂತ್ಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಧುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಸಾರ. ಜೈ ಶ್ರೀರಾಮ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಾವು ಕೆಲವರನ್ನ ಅವರ ದುಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿ ಗಾಗಿ ದೂರ ಇಡುತ್ತೇವೆ. ಅವರ ಬಗೆಗಿನ ಆ ಸಿಟ್ಟು, ಅವರ ದುರ್ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರಬೇಕೇ ವಿನಾ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಇರಬಾರದು.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನ ಅವನ ದುರ್ಗುಣಗಳ ಆಚೆ ನೋಡುವಂಥ ಗುಣ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಥವರಿಂದಲೂ ನಾವು ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ, ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಗುಣವನ್ನು ನಾವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು....