ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಡಾ. ಮಹೇಂದ್ರ ಜೆ.ವಿ., ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಸಲಹೆಗಾರರು – ನರರೋಗ ವಿಭಾಗ, ರಾಮಯ್ಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂರೋಸೈನ್ಸಸ್, ರಾಮಯ್ಯ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪರದೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಅರಿವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ನಿರಂತರ ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವುದು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಈ ನಿರಂತರ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಡೋಪಮೈನ್‌ನ ಮರುಸಮತೋಲನ

ಪ್ರತಿ "ಲೈಕ್", ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನದ ಭಾವನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಡೋಪಮೈನ್ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ಇದು ಮೆದುಳು ಪದೇಪದೇ ಈ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಬಯಸುವಂತಹ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಸನದಂತೆಯೇ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಅಶಾಂತಿ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಫೋನ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಡೋಪಮೈನ್‌ನ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಗುವ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಮೆದುಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಸುಮಾರು 48 ರಿಂದ 72 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಫಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Health Tips: ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂದಲಿನ ಆರೈಕೆಯವರೆಗೆ...ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯ 14 ಲಾಭಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ

ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗಮನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ

ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು, ಬ್ರೌಸರ್ ಟ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಚದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಪರದೆಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ ಯಾದಾಗ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀ ಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ

ಪರದೆಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ನೀಲಿ ಬೆಳಕು (Blue Light) ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹದ ಸಹಜ ನಿದ್ರೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಜೆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಪಾಲಿಸಿದರೆ, ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಸಹಜವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವ ನಿದ್ರೆ ದೊರೆಯಬಹುದು.

ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸುದ್ದಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕವು ಮೆದುಳಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸದಾ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಮಯ ಪರದೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವು ದರಿಂದ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಎಂಬ ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಮನೋಭಾವ

ಪರದೆಗಳ ನಿರಂತರ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವಾಗ, ಮೆದುಳು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಅತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಿಂತನೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಕೂಡ ಮೆದುಳಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮರುಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವಾದರೂ ಪರದೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.