Roopa Gururaj Column: ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ: ಅಮಲ ಭಕ್ತಿಯ ಅನುಗ್ರಹ

ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಮಾತು

ಕೆವಟನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾಮ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ನದಿ ದಾಟಿಸಿದನು. ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು ಕೆವಟನ ನಿಷ್ಕಪಟ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ, ಕೆವಟನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆನಂದಬಾಷ್ಪ ಧಾರೆಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯಿತು. ಆ ಕ್ಷಣ ಭಕ್ತಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆವಟನು ಅಧಿಪತಿ ಯಾಗಿದ್ದ. ರಾಮನು ನೀಡಲು ಮುಂದಾದ ರತ್ನದ ಉಂಗುರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕೇವಲ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಡಿದ ಆ ಕ್ಷಣ ದೇವಲೋಕವೇ ಹೂಮಳೆಗರೆಯಿತು.

ರಾಮನು ಮೆಲ್ಲನೆ ನಗುತ್ತಾ ಕೆವಟನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದನು. ಆ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕರುಣೆ ಯಿತ್ತು. ಕೆವಟನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು ರಾಮನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ನಾಟಿದ್ದವು. ತನ್ನನ್ನು ‘ಜನ್ಮ-ಮೃತ್ಯು ವಿನ ನಾವಿಕ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಈ ಮುಗ್ಧ ಭಕ್ತನಿಗೆ ರಾಮನು ಮರುಮಾತೇ ಇಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದನು.

ಬಿನಯ ಕೀನ್ಹಿ ಬಹು ಬಿನಯ ಸುನಾಯಿ | ಪ್ರೇಮ ಮಗನ ಕೇವಟ ಹರಷಾಯಿ ||

ರಾಮ ಕೃಪಾಲ ಭಗತಿ ಬರ ದೀನ್ಹಾ | ಪರಮ ಪದಹಿ ಪಾವತ ಹರ್ಷ ಕೀನ್ಹಾ ||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಕೆವಟನು ಬಹಳ ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು, ಅವನ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಕಂಡು ರಾಮನು ಹರ್ಷಿತನಾದನು. ಕರುಣಾಮಯಿಯಾದ ರಾಮನು ಅವನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಆ ಮೂಲಕ ಕೆವಟನು ಪರಮಪದವನ್ನು (ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು) ಪಡೆದನು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Roopa Gururaj Column: ಗಿಡವೊಂದು ಸುಪುಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಬೇರು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಬೇಕು

ಭಕ್ತಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ ದೈವರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ವನವಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಕೆವಟನು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮೌನವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ನೋಡು ತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ‘ನಾರಾಯಣ’ ಈಗ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಕೆವಟನ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು. ‘ಪ್ರಭು, ಸುಕುಮಾರರಾದ ನೀವು ಕಲ್ಲು-ಮುಳ್ಳಿನ ಹಾದಿ ಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುವಿರಿ?’ ಎಂದು ಮನದ ಮರುಗಿದನು. ರಾಮನು ತಿರುಗಿ ನೋಡಿ ಕೈಬೀಸಿದಾಗ, ಕೆವಟನಿಗೆ ಒಂದು ಸತ್ಯದರ್ಶನವಾಯಿತು. ‘ಭಗವಂತನು ಕಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿರುವುದು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಧರ್ಮ ವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ.

ನಾವು ಅವನಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ, ಅವನ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಸಾಕು’ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆವಟನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ದೋಣಿ ನಡೆಸು ವವನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂದು ಅವನು ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೂ ಒಂದು ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದನು.

ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಯೋಗಿಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೂ ಪಡೆಯದ ಆಲಿಂಗನ ಮತ್ತು ಅಮಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆವಟನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ‘ಸರಳತೆ’ಯಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದನು. ದೇವರು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸೋಲುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೆವಟ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತರವನ್ನೇ ನೀಡಿದನು. ಕೆವಟನಲ್ಲಿ ‘ನಾನು ದೇವರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದೆ’ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇವರೆ ದುರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಭಾವ ಅವನಲ್ಲಿತ್ತು. ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಆಸ್ತಿ ‘ದೋಣಿ’ಯನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು.

ರಾಮನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಮರೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಕೆವಟನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಈಗ ಗಂಗೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಕೆಲಸವು ಕಾಯಕ ಮಾತ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ದೈವದ ಸೇವೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಮನ ಪಾದದ ಧೂಳು ತಾಗಿದ ತನ್ನ ದೋಣಿಯನ್ನು ಅವನು ದೇವಸ್ಥಾನದಂತೆ ಕಂಡನು. ಅವನ ಕಥೆಯು ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದು ಒಂದೇ- ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಸಾಮಾನ್ಯರಾಗಿದ್ದರೂ, ನಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾನೆ.

ಕೆವಟನ ಈ ನಿಷ್ಕಾಮ ಭಕ್ತಿಯು ಇಡೀ ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡಿತು. ದೇವರು ಕೇವಲ ಪೂಜೆ-ಪುನಸ್ಕಾರಗಳಿಗಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಹೃದಯದ ಒಳಗಿನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಹಪಹಪಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆವಟನೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ದೋಣಿಗೂ ರಾಮನೇ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿಯಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಕೆವಟನು ಇಂದಿಗೂ ಭಕ್ತರ ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಂಥ ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವ, ನಿಷ್ಕಾಮ ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಬದುಕು ನಮ್ಮದಾಗಲಿ.