Vishweshwar Bhat Column: ಅಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಎಂದರೇನು?

ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ

ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಅಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. ಹಾಗಂದರೇನು? ಅಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ (AGMARK) ಎಂಬುದು ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಷನ್ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ’ (DMI) ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಅಧಿಕೃತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮುದ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪದವು ‘ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್’ ಮತ್ತು ‘ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್’ ಎಂಬ ಎರಡು ಆಂಗ್ಲ ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ‌

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಎಣ್ಣೆಗಳು, ತುಪ್ಪ, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮುಂತಾದ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನ ದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಮುದ್ರೆ ಖಾತರಿ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಲಬೆರಕೆಯಿಲ್ಲದ ಶುದ್ಧ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಅವರ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಅಗ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇದು ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ (ಶ್ರೇಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗುರುತು ಮಾಡುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1937 (Agricultural Produce& Grading and Marking Act, 1937) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಕ್ವಾಕರ್‌ ವೋಡ್ಜರ್ ಎಂದರೇನು ?

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಈ ಕಾಯ್ದೆಗೆ 1986ರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ತಂದು, ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕೃಷಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಲಿವಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್ ಅವರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಯ ಫಲವಾಗಿ ಈ ಮುದ್ರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂಗವಾದ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಷನ್ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ನಿರ್ವಹಿಸು ತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ವಾದ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (Central Agmark Laboratory& CAL) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮುಂಬೈ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ದೆಹಲಿ, ಚೆನ್ನೈನಂಥ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾ ಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಪ-ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಮಾದರಿಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೂರಾರು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಧಾನ್ಯಗಳು (ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ), ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು (ಏಲಕ್ಕಿ, ಮೆಣಸು, ಅರಿಶಿನ, ಮೆಣಸಿನಪುಡಿ), ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳು (ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ, ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಎಣ್ಣೆ), ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆ, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಹಸಿ ಹಿಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ತೈಲಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳ ರಫ್ತು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲೂ ಅಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮಾನದಂಡ ಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಅಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ (Grading) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪನ್ನದ ತೇವಾಂಶ, ಶುದ್ಧತೆ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ, ಬಣ್ಣ, ಗಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ‘ಸ್ಪೆಷಲ್’ (Special), ‘ಉತ್ತಮ’ (Good), ‘ಸಾಮಾನ್ಯ’ (Standard) ಅಥವಾ 1, 2, 3 ಮತ್ತು 4 ಎಂಬ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ರೇಣಿಗೂ ಅನುಗುಣ‌ ವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಣ್ಣದ ಲೇಬಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಾವು ಖರೀದಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ವಾಗುತ್ತದೆ.