ಪಕ್ಷಿಗಳ ಧ್ವನಿ ಮೌನವಾದರೆ, ಮಾನವನ ಬದುಕು ಮಂಕಾಗುತ್ತದೆ

-ಪಲ್ಲವಿ ಆರ್‌.

ಬೆಂಗಳೂರು, ಫೆ. 21: ಬೆಳಗಿನೆ ಹೊತ್ತು, ಸೂಯನ ಮೊದಲ ಕಿರಣಗಳು ನಗರಗಳಿಗೂ, ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ಹರಡಿದಾಗ, ನಮ್ಮನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮಧುರ ಕಿಲಕಿಲ ಧನಿಯೇ. ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ, ಮೈನಾದ ಕೂಗು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಕೀಟಗಳ ಸಣ್ಣ ಗದದ್ದಲ- ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಲಿನ ಪಕೃತಿಯ ನಾಡಿಬಡಿತದಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತವೆ. ನಾವು ಗಮನಿಸದೆ ಹೋಗುವ ಈ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯವಲ್ಲ, ಅವು ನಮ ಬದುಕನು ಉಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೂಚನೆಗಳು. ಆದರೆ ಇಂದು ಈ ನೈಸಗಿಕ ಸಂಗೀತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತು ಕೀಟಗಳು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳು. ಅವುಗಳ ಸಂತತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳ ನಾಶವು ಕೇವಲ ಪಕೃತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಮಾನವನ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆಯೇ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಪಕೃತಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷವಾದ ಪರಸರ ಅವಲಂಬಿತ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಕೀಟಗಳು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಾಗಸಂಚಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತು ಬೀಜಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಈ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಸಂತರಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಮತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹರಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಹವಾಮಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಚಕ್ರವೇ ಕೊನೆಗೆ ಮಾನವನ ಬದುಕನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಈ ಸರಪಳಿಯಲಿ ಒಂದು ಕೊಂಡಿ ತುಂಡಾದರೂ ಪರಿಣಾಮ ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪಾಯ ಕೇವಲ ಊಹೆಯಲ್ಲ ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ನಿಜವಾಗಿದೆ. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯೊಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ. Vultures ಅಥವಾ ರಣಹದ್ದು ಎಂಬ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹಲವು ಜಾತಿಗಳು ಭಾರಿ ಪಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಪಕೃತಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಮಿಕರಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶವಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಆ ಶವಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ರೈತರು ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರರು ಪಶುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿದ ಒಂದು ಔಷಧಿ Vulturesಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 95ರಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು.

AI ಏರ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯಿಂದ 8 ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ತಲುಪಿ!

ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು. ಶವಗಳು ತೆರೆದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು, ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡು ಬಂತು. ಇದರಿಂದ ರೇಬಿಸ್‌ ಪಕರಣಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದವು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಈ ರೋಗದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯ ಕುಸಿತವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ. ಇಂದಿಗೂ ಇರುವ ನಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂತತಿ ಇದಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡವು. ಹಾನಿಕಾರಕ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತು Vultures ಸಂತತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇಂದಿಗೂ Vulturesನ ಸಂತತಿ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಘಟನೆ ನಮಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ.

ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ Mauritius ದೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದುದು. 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಡೊಡೊ ಎಂಬ ಹಾರಲಾರದ ಪಕ್ಷಿ ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು. ಈ ಪಕ್ಷಿ ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅರಣ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಡೊಡೊ ನಾಶವಾದ ನಂತರ, ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ Dodo tree ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ Tambalacoque ಮರಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟವು ಬೀಜಗಳ ಮೊಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅರಣ್ಯಗಳ ಸ್ಥಿರತೆ ಕುಂದಿ, ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯ ನಾಶವು ಪೂರ್ಣ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿತು.

ಸಂದೇಶವೇನು?

ಈ ಎರಡು ಘಟನೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪಕೃತಿ ಒಂದು ಸರಪಳಿ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅದು ಒಂದು ವಲಯ. ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಪರಸರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದಾರೆ. ಈ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೊನೆಗೆ ನಮಗೆ ತಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಈ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತೆ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರೀಕರಣ ಹಸಿರು ಪದೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟ ನಾಶಕಗಳು ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ.

ಕಾಲ ಮಿಂಚಿಲ್ಲ

ಆದರೂ ನಮಗೆ ತಿದ್ದಿಕೊಳುವ ಕಾಲಾವಕಾಶವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಹಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವುದು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಪುನಃ ಸಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಉಳಿವು ಕೇವಲ ಪರಿಸರದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಅದು ಮಾನವನ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅವುಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಆಹಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ಥಿರತೆ—all are at risk. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು ಕೇಳಿದಾಗ ಅಥವಾ ಕೀಟಗಳ ಸಣ್ಣ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಲ್ಲಿ. ಅದು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಬ್ಧವಲ್ಲ—ಅದು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಾಡಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಮೌನವಾದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕೂ ಮಂಕಾಗುತ್ತದೆ.

(ಲೇಖಕಿ ಅರ್ಬನ್‌ ವಿಂಗ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ)