Dr Shalini Rajaneesh Column: ಜಾಗತಿಕ ಜವಳಿ ಭವಿಷ್ಯದತ್ತ ರಾಜ್ಯದ ನೇಕಾರಿಕೆ ಪರಂಪರೆ

ನೇಕಾರಲೋಕ

ಡಾ.ಶಾಲಿನಿ ರಜನೀಶ್

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಆರ್ಟ್ (NGMA) ಇಲ್ಲಿ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಶ್ರೀಮಂತ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಕರ್ಷಕ ಇಳಕಲ್ ಸೀರೆಗಳು, ಕಸೂತಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಲಂಬಾಣಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳವರೆಗೆ, ರಾಜ್ಯದ ಜವಳಿ ಪರಂಪರೆಯು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸೃಜನ ಶೀಲತೆ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ.

ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡುಗೆ: ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ನೂಲು ತಯಾರಿಕೆ, ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದನೆ, ರಫ್ತು, ಕೈಮಗ್ಗ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯವು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ರೇಷ್ಮೆಯ ಸುಮಾರು 43% ಅನ್ನು ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ 32% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 14500 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ದೇಶದ ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುಮಾರು 20% ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 2.3 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಉಡುಪು ರಫ್ತಿನ 12% ಪಾಲು ಕೂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ್ದಾಗಿದೆ. ನೂಲು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸುಮಾರು 3.57 ಲಕ್ಷ ಸ್ಪಿಂಡಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಾಪಿತ ಹತ್ತಿ ನೂಲುವ ಉದ್ಯಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೇಕಾರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 120000 ಕೈಮಗ್ಗಗಳಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 55000 ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ 1.35 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗ ನೇಕಾರರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Dr Shalini Rajaneesh Column: ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ: ಕನ್ನಡ ನುಡಿ, ಭುವನೇಶ್ವರಿಯ ಗುಡಿ

ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುರುತಿನ ಮಾನ್ಯತೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ನೇಕಾರಿಕೆ ತಂತ್ರಗಳು, ಕರಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (ಜಿಐ) ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಐ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಇಳಕಲ್ ಸೀರೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಳೇದಗುಡ್ಡ ಖಣ- ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ: ವಿಶಿಷ್ಟ ನೇಕಾರಿಕೆ ತಂತ್ರಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಚುಗಳು ಮತ್ತು ಉಜ್ವಲ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳು- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ: ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ನಯವಾದ ರೇಷ್ಮೆ ನೇಕಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.

ಉಡುಪಿ ಸೀರೆಗಳು- ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಕರಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ನೇಕಾರಿಕೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಕಸೂತಿ ಕೈಮಗ್ಗ ಕಸೂತಿ ಮತ್ತು ನವಲಗುಂದ ಧರಿಗಳು- ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ: ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಸೂತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೆಲಹಾಸು ತಯಾರಿಕಾ ಕರಕುಶಲತೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ.

ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳು- ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ: ಐಷಾರಾಮಿ ರೇಷ್ಮೆ, ನಯವಾದ ಜರಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ.

ಸಂಡೂರು ಲಂಬಾಣಿ ಕಸೂತಿ ಸೀರೆಗಳು- ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ: ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕಸೂತಿ, ಕನ್ನಡಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ.

ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಪಟ್ಟೆ-ಅಂಚಿನ ಸೀರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳು- ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ: ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಚುಗಳು ಮತ್ತು ನೇಕಾರಿಕೆ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.

ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರಿಕೆಯ ಇತಿಹಾಸ: ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರಿಕೆಯೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವೃತ್ತಿ ಯಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ, ಕಲೆ, ಕೌಶಲ್ಯ, ವೈಭವ, ಅದ್ಭುತ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಸಂಕೇತ, ಹೆಮ್ಮೆ, ಗೌರವ, ಅದೊಂದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ. ನಾಗರಿಕತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿ‌ ನಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯನ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ವೃತ್ತಿ ಈ ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರಿಕೆ. ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ನೇಕಾರಿಕೆ ವೃತ್ತಿಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಕೈಮಗ್ಗ.

ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಿರುವ ಹೆಮ್ಮೆ ಈ ಕೈಮಗ್ಗದ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಈ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಧೃಢ ನಿಲುವು ಕೈಗೊಂಡು ಅಂದಿನ ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಗಳ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಲು ದೇಶದ ಜನತೆಗೆ ಕರೆ ಕೊಟ್ಟರು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅಧಿಕಾರದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ 20 ಅಂಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಧೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿತು. ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು 1975ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

ನಾಗರಿಕತೆ ಬೆಳೆದಂತೆ ಮನುಷ್ಯನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಬದಲಾದವು. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಆರ್ಭಟದಲ್ಲಿ ಕೈಮಗ್ಗ ಉದ್ದಿಮೆಯು ನಶಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ಗಿರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪರ್ಶದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯು ನೇಕಾರನ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಂತಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ, ಕಾನೂನುಗಳನ್ನೂ ಜಾರಿಗೆ ತಂದವು. ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಮಗ್ಗ ಮೀಸಲಾತಿ ಅಧಿನಿಯಮ-2000 ರೂಪಿಸಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ ಕೈಮಗ್ಗ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿದ್ದ ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಾ, ಬಂದು ಐದು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಇಂದು ರಾಜ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 10 ಸಾವಿರದಷ್ಟಿದೆ. ಕೈಮಗ್ಗದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಬಟ್ಟೆಗಳು ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇಂದಿಗೂ ಮಾರುಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವೂ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಕೈಜೋಡಿಸಿದೆ. ಅದರ ಅಂಗವಾಗಿಯೇ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನಾಚರಣೆ ಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯದ ಹೊಸ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ನೀತಿ (4.0) 2026-31 ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮಹತ್ವದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು, ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು, ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕೇವಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕುಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಈ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆದುದರಿಂದ, ಕೈಮಗ್ಗದ ನೇಕಾರರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಹಾಗೂ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಮಾಡಲು ರಾಜ್ಯದ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಬ್ಯಾಂಕ್ವೆಟ್ ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರರು ಉತ್ಪಾದಿಸಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಫೋಟೋ ಫಾರಂ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಧಾನಸೌಧಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಕಾರರು ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತೆ ಆಗಿ ಆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಮನ್ವಯಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

ಜವಳಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ನೇಕಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕವು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ 11 ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1000 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮೆಗಾ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ ರೀಜನ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಯಾರಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ. ನಾರು ಮತ್ತು ನೂಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೇಕಾರಿಕೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಉಡುಪು ತಯಾರಿಕೆಯವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಈ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಇದು ಗಣನೀಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

ಬಾಳೆ ನಾರಿನ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ತೇಜನ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಜವಳಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಾಳೆ ನಾರಿನ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 53,692 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸದೆ ಉಳಿಯುವ ಬಾಳೆ ದಿಂಡುಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಸ್ಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಜವಳಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಬಾಳೆ ನಾರಿನಿಂದ ನೂಲು, ಬಟ್ಟೆ, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಚೀಲಗಳು, ಚಾಪೆಗಳು, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ.

ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಇದು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯವು ಬಾಳೆ ನಾರು ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬಹುದು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳು, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಳೆ ನಾರು ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಸುಸ್ಥಿರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೀಕೃತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಅನೇಕ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉತ್ಪಾದಕರು ವಿಶಾಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿzರೆ. ಚದುರಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸೀಮಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಅವರ ಆದಾಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನ ಗಳಿಗಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಜಿಐ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ತರಲು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಮತ್ತು ಜವಳಿ’ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗುರುತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು.

1. ಕರ್ನಾಟಕದ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಏಕೈಕ ಸಮಗ್ರ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.

೨. ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು, ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾದ ಭೌತಿಕ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಳಿಗೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅನುಭವ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು.

೩. ಡಿಜಿಟಲ್ ಉತ್ಪನ್ನ ಪಟ್ಟಿ, ವೃತ್ತಿಪರ ಉತ್ಪನ್ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣ, ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯುಆರ್ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪನ್ನ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

೪. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮೇಳಗಳು ಹಾಗೂ ಖರೀದಿದಾರರು-ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಭೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜಿಐ ಗುರುತು ಹೊಂದಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

೫. ಪ್ರಮುಖ ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕರು, ಚಿಲ್ಲರೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಪ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು.

೬. ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ತಲುಪಲು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ನೇಕಾರರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.

೭. ಕರ್ನಾಟಕದ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಕರಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಧಾ ತ್ಮಕತೆಯು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯವು ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದಕರು, ರಫ್ತುದಾರರು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ಗಳಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ನೂಲು ನೇಯುವಿಕೆ, ನೇಕಾರಿಕೆ, ಬಣ್ಣ ಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ. ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರeನಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆರವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ರಫ್ತು ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವರ್ಧನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೇಕಾರಿಕೆಯಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ: ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದನಾ ತಾಣವಾಗಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿವೆ.

ಹೊಸ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ನೀತಿ (4.0)-2026-31 ಈ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿ, ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಸುಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಶನಿವಾರ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಖಾದಿ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿಯೂ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಗಳು ಆಗುತ್ತಿವೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ನೇಕಾರರು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ನೇಯ್ದಿರುವ ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸೋಣ.

(ಲೇಖಕರು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ)